hazard, psicologo polacco a roma, uzależnienia

Uzależnienie od gier hazardowych.

Słowo „hazard” pochodzi z języka arabskiego – az-zahr i oznacza „kostka”, „gra w kości”. Etymologicznie słowo hazard oznacza „ryzykowne przedsięwzięcie, którego wynik zależy wyłącznie od przypadku”. Hazard dotyczy gry o pieniądze i rzadko uprawiany jest w samotności, choć tą cechę możemy spotkać u grających on- line.

Do niedawna uzależnienia wiązano przede wszystkim z zażywaniem substancji psychoaktywnych, np. alkohol czy narkotyki. Dziś coraz częściej mamy do czynienia z uzależnieniami behawioralnymi, czyli od czynności.

Hazard patologiczny (gambling pathological) oznacza: „zaburzenie chrakteryzujące się przewlekłą nie możnością opierania się impulsom do gry hazardowej. Możemy mówić o patologii, kiedy takie zachowanie przeważa w życiu człowieka, ze szkodą dla wartości i zobowiązań społecznych, zawodowych, materialnych i rodzinnych.

Patologiczny hazard nie jest związany z substancjami uzależniającymi, ale nałogowy gracz ma podobne cechy osobowości charakterystyczne dla innych uzależnionych.

Niejednokrotnie patologiczny hazard dotyka tak zwanych byłych nałogowców, ich ulubione gry traktują jako iluzoryczny zamiennik alkoholu, narkotyków, nikotyny, posiłku, pracy fizycznej a nawet współżycia seksualnego czy utraconej osoby. Bywa, również że sytuacja jest odwrócona, hazardzista zażywa alkohol, narkotyki, jest pracoholikiem lub ma napadowe objadanie się, jadłowstręt psychiczny albo i manie wyczerpujących ćwiczeń siłowych.

Paradoksalne jest to, że wielu hazardzistów jest bardziej zadowolonych z przegranej niż z wygranej, bowiem przegrana zmusza ich do odgrywania się i pozwala na dalszą grę, a tym samym umożliwia dalsze przeżywanie stanów napięcia. W efekcie osoba grająca, niezależnie od swojego stanu finansowego, nie jest w stanie przerwać gry, bez względu na konsekwencje

Jakie są kryteria diagnostyczne zaburzeń uprawiania hazardu?

Zgodnie z klasyfikacją DSM–V, uporczywe i nawracające nieadaptacyjne zachowania związane w uprawianiem hazardu obejmują co najmniej cztery z poniższych objawów (występujących w ciągu ostatnich 12 miesięcy):

  1. Angażowanie się w coraz większym stopniu w hazard, w celu uzyskania satysfakcji (pobudzenia), np. poprzez przeznaczanie na hazard coraz większych kwot;
  2. Występowanie frustracji i rozdrażniania w sytuacji braku możliwości lub utrudnienia realizacji zachowania;
  3. Podejmowanie kolejnych (nieudanych) prób kontrolowania lub powstrzymywania się od hazardu;
  4. Zaabsorbowanie hazardem i/lub zdobywanie środków na jego uprawianie;
  5. Angażowanie się w gry hazardowe jako nieadaptacyjny sposób rozwiązywania problemów czy poprawienia złego nastroju (np. smutku czy poczucia winy); Utrata pieniędzy na gry i próba „odegrania się”;
  6. Ukrywanie prawdy na temat rozmiarów problemu – okłamywanie siebie, rodziny, terapeuty w kwestiach częstotliwości grania, wysokości strat itp.;
  7. Utrata lub narażenie na szwank, z powodu zaangażowania w hazardowe granie, ważnych związków emocjonalnych, możliwości edukacyjnych, zawodowych itp.,
  8. Szukanie u innych osób pomocy finansowej w celu poprawienia złej sytuacji finansowej spowodowanej hazardowym graniem.

Jak często występuje?

Na ryzyko patologicznego hazardu narażeni są zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Przykładowo, z oficjalnych danych Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) wynika, że typowe objawy (symptomy) uzależnienia od hazardu ujawnia ponad 5% Polaków. Co trzeci rodak (34,2%) “hazarduje” się grą o pieniądze, zwykle grą w totolotka (26,8%), tzw. zdrapki (13,3%) oraz w konkursy audiotele (7,4%) i na automatach do gier (4,5%).

Jak to się objawia?

Początkowo jest to granie okazjonalne, fantazjowanie na temat wielkich wygranych, co powoduje silniejsze pobudzenie. Stopniowo osoba wierzy, że będzie zawsze wygrywać, jeśli pojawi się wysoka wygrana, dąży do jej powtorzenia, ryzykując coraz większe kwoty. Wielu patologicznych hazardzistów za pierwszym razem wygrało spore pieniądze ‘’ Pojawia się również wysokie straty, co zmusza osobę do pożyczek i próby odgrywania się.

Patologiczni hazardziści spędzają bardzo dużo czasu w miejscach uprawiania hazardu, grają kosztem pracy i domu, kłamią i ukrywają swoje uzależnienie. Unikaj swoich wierzycieli i wciąż towarzyszy im nadzieja na kolejna wielką wygraną. Wielokrotnie obiecują, że przestaną grać i podejmują zakończone niepowodzeniem próby zerwania z hazardem.

Należy pamiętać że popęd do hazardu narasta w sytuacjach stresowych. Po czasie, narastają problemy finansowe, utrata pracy, separacja od rodziny i przyjaciół. Sytuacja z wierzycielami może się stać tak krytyczna, że uzależniony może posunąć się do przestępstwa: kradzieży, oszustwa itp. Kolejno wyrzuty sumienia, bezradność i depresja prowadzą do psychicznego wyczerpania. Pojawia się utrata nadziej, myśli lub próby samobójcze które prowadzą do: ucieczki w alkohol, leki lub narkotyki, więzienia, śmierci ( również z ręki wierzycieli) lub prośby o pomoc.

Jakie są przyczyny?

Patologiczny hazard zdaje się wzorcem wyuczonym i bardzo trudnym do usunięcia, wielu patologicznych hazardzistów za pierwszym razem wygrało spore pieniądze.

Przyczyny, podobnie jak w przypadku zażywania substancji psychoaktywnych, są efektem interakcji różnorodnych czynników wśród których należy wymienić:

czynniki biologiczne (neurobiologiczne, genetyczne),

społeczne (społeczno-kulturowe, rodzinne)

psychologiczne

Cechy charakterystyczne dla osoby uzależnionej od hazardu

Najczęściej wymienianymi cechami osób wysokiego ryzyka uzależnienia od hazardu są:

  • skłonność do ucieczki od rzeczywistości,
  • lęk przed odpowiedzialnością,
  • niedojrzałej osobowości.
  • wysokie zapotrzebowanie na stymulację,
  • niestabilna samoocena (zależna głównie od czynników zewnętrznych, raz niezasłużenie wysoka, innym razem zbyt zaniżona),
  • huśtawka emocjonalna (skłonność do popadania w skrajności),
  • “mitologizowanie” rzeczywistości (tak zwane magiczne myślenie: uda mi się osiągnąć cel bo mam szczęście, niezwykłą moc, strategie)

Jakie są metody leczenia?

Podobnie jak w przypadku innych uzależnień, podstawową metodą leczenia jest psychoterapia. Leczenie uzależnień od hazardu, jak wszystkich innych uzależnień, rozpoczyna się od decyzji o utrzymaniu całkowitej abstynencji. Bezspornie patologiczny hazard jest poważną chorobą psychosomatyczną, ,,duchową” i ,,społeczną”. Osoby nią dotknięte potrzebują profesjonalnej pomocy psychiatrycznej, psychologicznej, pedagogicznej, prawnej i społecznej, taka pomoc można otrzymać początkowo w Ser.D – Servizio per le dipendenze http://www.politicheantidroga.gov.it/it/serd-e-comunita/i-serd-in-italia/, kolejno Ser-D skieruję osobę do odpowiedniego Ośrodka Uzależnień.

Osoba uzależniona potrzebuje też wymiernej pomocy i wsparcia, zarówno ze strony osób bliskich, jak i ze strony grup samopomocowych tworzonych przez Anonimowych Hazardzistów.

Via Carlo Bartolomeo Piazza 26, Roma (zona Metro B)

Tel 340 4769281

Do państwa dyspozycji:

test NORC Diagnostic Screen for Gambling Problems-Self Administered (NODS-SA), opracowany w 1999 r., na podstawie DSM-IV.

Uwaga! Test nie jest do postawienia diagnozy.

NORC Diagnostic Screen for Gambling Problems-Self Administered

  1. Czy kiedykolwiek zdarzył Ci się trwający 2 tygodnie lub dłużej okres, podczas którego dużo czasu zajmowało Ci myślenie o swoich doświadczeniach związanych z hazardem, planowanie grania lub zakładów bądź zastanawianie się nad tym, jak uzyskać pieniądze na hazard?
    2. Czy kiedykolwiek zdarzały Ci się okresy, kiedy potrzebowałeś na granie coraz większych kwot pieniędzy lub wyższych niż poprzednio zakładów po to, aby uzyskać takie samo uczucie podniecenia?
    3. Czy kiedykolwiek odczuwałeś niepokój lub rozdrażnienie, kiedy usiłowałeś przestać grać, kontrolować lub ograniczyć swoje granie?
    4. Czy podejmowałeś 3 lub więcej razy w swoim życiu nieudane próby zaprzestania grania, kontrolowania swojej gry lub ograniczenia grania?
    5. Czy kiedykolwiek grałeś, aby uciec od osobistych problemów lub w celu złagodzenia nieprzyjemnych uczuć, takich jak: poczucie winy, lęk, bezradność czy depresja?
    6. Czy kiedykolwiek po przegraniu wracałeś następnego dnia, żeby się odegrać?
    7. Czy skłamałeś co najmniej trzy razy członkom rodziny, przyjaciołom lub innym osobom na temat tego, jak grasz i ile pieniędzy przegrałeś?
    8. Czy kiedykolwiek wykorzystywałeś pieniądze rodziny, przyjaciół bądź innych osób na hazardowe granie?
    9. Czy Twoje hazardowe granie spowodowało kiedykolwiek poważne lub powtarzające się problemy w relacjach z członkami rodziny albo ze znajomymi bądź też problemy w pracy lub w szkole?
    10. Czy musiałeś kiedykolwiek prosić członków rodziny, przyjaciół, instytucje udzielające kredytu lub kogokolwiek innego o udzielenie kredytu albo o inną pomoc w celu ratowania się z rozpaczliwej sytuacji finansowej spowodowanej hazardowym graniem?

Za każdą odpowiedź „tak” przyznawany jest 1 punkt. Uzyskanie 5 lub więcej punktów przemawia za patologicznym hazardem, 3–4 punkty pozwalają podejrzewać hazard problemowy, uzyskanie 1–2 punktów sygnalizuje ryzyko zagrożenia rozwojem hazardu problemowego. Osoba badana proszona jest jeszcze o podanie swoich danych demograficznych (wiek, płeć, pochodzenie etniczne), adresu e-mail oraz o udzielenie odpowiedzi na pytanie, w co gra (bingo, gra w karty, gra w kości, loteria, wyścigi, automaty, zakłady sportowe), czy gra w szkole lub w pracy oraz czy gra w Internecie.

Bardzo przydatne w diagnozowaniu patologicznego hazardu oraz problemowego grania są także: bazujący na DSM-III kwestionariusz hazardu SOGS (South Oaks Gambling Screen) oraz Kanadyjski Indeks Gier Hazardowych (Canadian Problem Gambling Index – CPGI), opracowany przez Centre for Addiction and Mental Health w Toronto.

Na bliższe przyjrzenie się swojemu graniu pozwala również znajdujący się na oficjalnej stronie Anonimowych Hazardzistów (http://www.anonimowihazardzisci.org/) zestaw 20 pytań – zamieszczony poniżej. Udzielenie co najmniej 7 twierdzących odpowiedzi może świadczyć o istnieniu patologicznego hazardu.

  1. Czy kiedykolwiek traciłeś czas przeznaczony na pracę lub szkołę z powodu hazardu?
    2. Czy uprawianie hazardu powodowało kiedykolwiek, że Twoje życie rodzinne stawało się nieszczęśliwe?
    3. Czy hazard wpływał na Twoją reputację?
    4. Czy kiedykolwiek odczuwałeś wyrzuty sumienia po grze?
    5. Czy kiedykolwiek uprawiałeś hazard, aby zdobyć pieniądze na spłatę długów albo by rozwiązać finansowe trudności?
    6. Czy uprawianie hazardu powodowało zmniejszenie się Twojej ambicji lub skuteczności?
    7. Czy po przegranej czułeś, że musisz wrócić, tak szybko, jak to możliwe, by odrobić swoje straty?
    8. Czy po wygranej miałeś silny przymus, aby wrócić i wygrać więcej?
    9. Czy często uprawiałeś hazard, dopóki Twoja ostatnia złotówka nie została przegrana?
    10. Czy kiedykolwiek brałeś pożyczki, aby sfinansować swój hazard?
    11. Czy kiedykolwiek sprzedałeś coś, aby sfinansować hazard?
    12. Czy byłeś niechętny, aby użyć „hazardowych pieniędzy” na normalne wydatki?
    13. Czy hazard powodował, że przestawałeś dbać o dobrobyt własny lub swojej rodziny?
    14. Czy kiedykolwiek uprawiałeś hazard dłużej niż zaplanowałeś?
    15. Czy kiedykolwiek grałeś, aby uciec od zmartwień i kłopotów?
    16. Czy kiedykolwiek popełniłeś lub rozważałeś popełnienie nielegalnego czynu, aby sfinansować hazard?
    17. Czy uprawianie hazardu powodowało, że masz kłopoty ze snem?
    18. Czy kłótnie, rozczarowania lub frustracje wywołują w Twoim wnętrzu impuls do hazardu?
    19. Czy kiedykolwiek miałeś pragnienie, aby świętować jakieś szczęśliwe wydarzenia poprzez uprawianie hazardu przez kilka godzin?
    20. Czy kiedykolwiek brałeś pod uwagę autodestrukcję lub samobójstwo w wyniku Twojego hazardu?

‘’Czasami wielka wygrana może stać się droga do wielkiej przegranej’’.

Bibiografia:

  1. T. Woronowicz, Uzależnienia. Geneza, terapia, powrót do zdrowia, Wyd. Edukacyjne PARPAMEDIA, Warszawa 2009,

Andrzejewska, Dzieci i młodzież w sieci zagrożeń realnych i wirtualnych. Aspekty teoretyczne i empiryczne, Wyd. Difin SA, Warszawa 2014,

Rispondi

Inserisci i tuoi dati qui sotto o clicca su un'icona per effettuare l'accesso:

Logo di WordPress.com

Stai commentando usando il tuo account WordPress.com. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto Twitter

Stai commentando usando il tuo account Twitter. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto di Facebook

Stai commentando usando il tuo account Facebook. Chiudi sessione /  Modifica )

Connessione a %s...